W metodzie tej, poprzez krótkie impulsy magnetyczne o mocy porównywalnej z tradycyjnym rezonansem magnetycznym, osiąga się precyzyjną neuromodulację aktywności bioelektrycznej mózgu. Cewka TMS jest umieszczana nad czaszką, na przykład nad korą odpowiedzialną za ruch. Przez cewkę TMS przepuszczany jest prąd elektryczny. Przepływ prądu elektrycznego następnie wytwarza pole magnetyczne. To z kolei, zgodnie z prawem Faradaya, indukuje to pole elektryczne w mózgu, które stymuluje komórki mózgu (neurony). Stymulator TMS wytwarza impulsy penetrujące tkankę mózgową na głębokości ok. 3-4 cm, indukując w neuronach tzw. prąd depolaryzacyjny. W ten sposób przezczaszkowa stymulacja magnetyczna pobudza aktywność kory mózgowej w miejscu stymulowanym, a także na drodze modulacji transsynaptycznej, modyfikacji ulega aktywność sąsiednich struktur mózgu. TMS powoduje zwiększenie tzw. neuroplastyczności tkanki nerwowej poprzez wydzielanie w mózgu substancji neuroprotekcyjnych i neuroprzekaźników (takich jak np. serotonina). Przezczaszkowa stymulacja magnetyczna TMS powoduje również pobudzenie procesów powstawania nowych połączeń nerwowych (neurogeneza).

Tradycyjne metody leczenia stosowane w neurologii i psychiatrii koncentrują się na farmakoterapii, podawaniu substancji wpływających na układ nerwowy, na biochemię mózgu. Jak natomiast działa przezczaszkowa stymulacja magnetyczna? Terapia TMS nie uzależnia od podawania substancji z zewnątrz a zamiast tego indukuje wytwarzanie przez organizm własnych substancji neuroaktywnych, promuje zmiany.

Zmiany te widoczne są na trzech poziomach.

• neuronalnym: Stymulacja TMS, jak opisano powyżej, wytwarza w komórkach mózgu aktywność, może być to zarówno hamowanie zbyt aktywnych struktur jak i pobudzanie niedoaktywnych obszarów.
• synaptycznym: Serie przezczaszkowej stymulacji magnetycznej promują wytwarzanie neuroprzekaźników, m.in, dopaminy oraz czynniki wzrostu, jak BDNF
• sieciowym: Substancje uwalniane na poziomie synaptycznym dalej promują zmiany neuroplastyczne na poziomie struktur, prowadząc do fizycznej naprawy, bądź kompensacji leczonych obszarów biologicznej sieci neuronalnej jaką jest mózg.

TMS wykorzystuje neuroplastyczność: naturalną zdolność mózgu do naprawy i reorganizacji, stymulując ją i nadając jej odpowiedni kierunek. Dowiedz się więcej, o tym czym jest neuroplastyczność i jak jest wykorzystywana w terapii TMS.

Bez istotnych efektów ubocznych. Bez farmakoterapii. Bezpieczna alternatywa dla Twojego zdrowia psychicznego

• TMS działa tam, gdzie leki zawiodły, tam, gdzie nie mogą być stosowane - w niektórych przypadkach przezczaszkowa stymulacja magnetyczna jest w stanie całkowicie zastąpić farmakoterapię. Jest to istotne w szczególności w przypadku osób, u których terapia farmakologiczna okazała się nieskuteczna, bądź przyniosła zbyt dużo efektów ubocznych.
• TMS zwiększa skuteczność leków - badania wykazały, że terapia TMS może zwiększyć skuteczność niektórych leków, dając lepsze wyniki niż TMS lub same leki.
• TMS umożliwia dostosowanie dawki leków - TMS może być stosowany w celu zmniejszenia dawki i zmniejszenia skutków ubocznych leków.

Przezczaszkowa stymulacja magnetyczna TMS może zapewnić nadzieję nawet w najtrudniejszych przypadkach, tam gdzie standardowe leczenie zawiodło. Aż od 50% do 70% osób z depresją lekooporną doświadcza klinicznie znaczącej poprawy po terapii TMS. Terapia TMS nie ogranicza się jedynie do leczenia depresji. Zobacz poniżej, co można leczyć terapią TMS.

Przezczaszkowa stymulacja magnetyczna TMS jest metodą szczególną ponieważ jest wyjątkowo nieinwazyjna. Terapia TMS w leczeniu depresji u dorosłych jest metodą zatwierdzoną przez znaną z rygorystycznych przepisów amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA). Jest ona bezpiecznie stosowana zarówno u dorosłych jak i u dzieci. [1] Przezczaszkowa stymulacja magnetyczna wykorzystywana do leczenia dzieci dostępna jest na całym świecie, m.in. w dziecięcym szpitalu Cook Children's Medical Center. W Magwise mamy bardzo duże doświadczenie w metodzie TMS.

[2]

"Terapia TMS wykazuje silny profil skuteczności i bezpieczeństwa u nieletnich - z doniesieniami o minimalnych skutkach ubocznych w porównaniu z lekami przeciwdepresyjnymi. Co więcej, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna nie zmienia negatywnie funkcji poznawczych, dojrzewania mózgu, rozwoju motorycznego ani nie wpływa negatywnie na aktywność mózgu (np. na funkcje receptorów lub neuroprzekaźników)"

Liczne badania kliniczne wykazały, że TMS jest zarówno bezpieczny, jak i skuteczny w leczeniu różnych schorzeń u dzieci, tj. m.in:

• Depresja
• Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD)
• Zaburzenia koncentracji uwagi ADHD/ADD
• Zespół Touretta

Tak jak w przypadku leczenia osób dorosłych, że jest jeszcze więcej innych wskazań i protokołów TMS u dzieci.

Bezpieczeństwo i skuteczność terapii TMS u dzieci została potwierdzona badaniami na ponad 3,5 milionach stymulacji [3]

Źródła

[1] Narang P, Madigan K, Sarai S, Lippmann S. Is Transcranial Magnetic Stimulation Appropriate For Treating Adolescents with Depression? Innov Clin Neurosci. 2019 Sep 1;16(9-10):33-35. PMID: 32082948; PMCID: PMC7009324.

[2] Qiu H, Liang K, Lu L, Gao Y, Li H, Hu X, Xing H, Huang X, Gong Q. Efficacy and safety of repetitive transcranial magnetic stimulation in children and adolescents with depression: A systematic review and preliminary meta-analysis. J Affect Disord. 2023 Jan 1;320:305-312. doi: 10.1016/j.jad.2022.09.060. Epub 2022 Sep 27. PMID: 36174786.3.

[3] Zewdie E, Ciechanski P, Kuo HC, Giuffre A, Kahl C, King R, Cole L, Godfrey H, Seeger T, Swansburg R, Damji O, Rajapakse T, Hodge J, Nelson S, Selby B, Gan L, Jadavji Z, Larson JR, MacMaster F, Yang JF, Barlow K, Gorassini M, Brunton K, Kirton A. Safety and tolerability of transcranial magnetic and direct current stimulation in children: Prospective single center evidence from 3.5 million stimulations. Brain Stimul. 2020 May-Jun;13(3):565-575. doi: 10.1016/j.brs.2019.12.025. Epub 2019 Dec 30. PMID: 32289678.

TMS to procedura medyczna wykonywana z użyciem certyfikowanego wyrobu medycznego, dlatego jej stosowanie podlega określonym wymogom prawnym i klinicznym. Zgodnie ze stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz rozporządzeniami Ministra Zdrowia, kwalifikacja do terapii i nadzór nad leczeniem należą wyłącznie do lekarza psychiatry lub neurologa. Sesje stymulacji powinny być prowadzone przez przeszkolony personel medyczny – lekarza, pielęgniarkę lub technika (np. elektroradiologa lub fizjoterapeutę) z certyfikowanym szkoleniem w zakresie TMS.

Przedstawiciele zawodów niemedycznych takich jak np. psycholog, neuropsycholog, psychoterapeuta, biolog, neurobiolog czy kosmetolog – niezależnie od posiadanej wiedzy lub ukończonych kursów – nie są uprawnieni do wykonywania zabiegów TMS w Polsce w celach leczniczych. Przed podjęciem tego typu terapii, w trosce o zdrowie własne lub swoich najbliższych, należy zawsze sprawdzić kto kwalifikuje do terapii i kto prowadzi sesje.

Źródła

1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych (MDR), Dz. Urz. UE L 117 z 5.05.2017 r. 2. Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz.U. z późn. zm.). 3. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z późn. zm.). 4. Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (t.j. Dz.U. z późn. zm.). 5. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych (Dz.U. 2022 poz. 974, z późn. zm.). 6. Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz.U. 2023 poz. 1972, z późn. zm.). 7. Wichniak A. i in., Zasady kwalifikacji pacjentów i zasady bezpieczeństwa stosowania terapii przezczaszkową stymulacją magnetyczną serią bodźców – stanowisko Sekcji Biologicznej Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, „Psychiatria Polska". 8. Lefaucheur J.-P. i in., Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS), „Clinical Neurophysiology" 2020.

Protokół TMS to zbiór parametrów stymulacji, które mają wpływ na efekt leczniczy. Zaliczamy do nich m.in.: częstotliwość, ilość impulsów, liczba sesji, moc i miejsce stymulacji.

Do niedawna najczęściej stosowanym protokołem leczenia TMS były serie powtarzalnych impulsów magnetycznych (rTMS, ang. repetitive TMS) o częstotliwości 10 Hz, które wykazują działanie pobudzające, oraz 1 Hz działające w sposób hamujący.

Odmianą TMS jest stymulacja TBS (ang. theta-burst stimulation), w której impulsy podawane są tzw. tripletami o częstotliwości 50 Hz. TBS daje możliwość skrócenia terapii (tzw. accelerated iTBS, aiTBS) nawet do kilku dni i jest zdecydowanie lepiej tolerowany przez pacjenta w odróżnieniu do standardowych protokołów.

Współcześnie uważa się, że protokoły TMS, w których wykonuje się tylko 1 sesję dziennie mają charakter historyczny. Są one bardzo długie i skomplikowane logistycznie. W świetle ostatnich odkryć naukowych to właśnie tzw. protokoły przyśpieszone oparte o TBS mają większą skuteczność leczniczą. Wśród nich zdecydowanie dominuje leczenie pięciodniowe typu SAINT oraz typu ONE-D, czyli jednodniowe cykle TBS wspomagane neuroplastogenami.

Stymulacji można poddawać wiele obszarów mózgu, do najpopularniejszych tzw. targetów należy obustronnie kora przedczołowa, kora przedruchowa, kora ruchowa, ośrodek Broki.

Target stymulacji oraz szczegóły protokołu ustalane są bezpośrednio z lekarzem w trakcie konsultacji kwalifikacyjnej.

TMS ONE-D to innowacyjny, jednodniowy protokół TMS opracowany z myślą o pacjentach, którzy potrzebują szybkiej i skutecznej pomocy w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych – bez konieczności wielotygodniowego dojeżdżania na codzienne sesje. Cały cykl terapeutyczny, standardowo rozłożony na kilka tygodni, zostaje skondensowany do jednej wizyty w naszym ośrodku Magwise.

Podczas jednego dnia pacjent otrzymuje serię 20 krótkich sesji stymulacji magnetycznej, przeprowadzanych w komfortowych odstępach czasu pod opieką doświadczonego zespołu specjalistów.

Neuroplastogeny – kluczowy element terapii ONE-D

Istotnym elementem jednodniowego protokołu TMS jest jednorazowe podanie neuroplastogenów – substancji wspierających procesy neuroplastyczności mózgu, czyli zdolności do tworzenia nowych połączeń neuronalnych.

Zastosowanie neuroplastogenów w połączeniu z intensywną stymulacją TMS wzmacnia i utrwala efekty terapeutyczne, otwierając tzw. okno neuroplastyczne – szczególny stan, w którym mózg jest wyjątkowo podatny na pozytywne, długotrwałe zmiany.

Skuteczność TMS ONE-D na poziomie światowych standardów

Skuteczność protokołu TMS ONE-D jest porównywalna z najbardziej zaawansowanymi schematami przyspieszonej stymulacji magnetycznej stosowanymi na świecie, w tym z protokołem SAINT – uznawanym obecnie za złoty standard szybkiej terapii TMS w depresji lekoopornej. Dzięki połączeniu skondensowanego harmonogramu stymulacji oraz farmakologicznego wsparcia neuroplastyczności, ONE-D pozwala uzyskać wyraźną i trwałą poprawę kliniczną w bardzo krótkim czasie.

Protokół ONE-D: retrospektywne badanie na grupie 32 pacjentów wykazało 74,2% remisji i 90,3% odpowiedzi klinicznej w 6 tygodniu. Wyniki utrzymywały się na podobnym poziomie w kontroli po 12 tygodniach (77,8% remisji). Downar i wsp. (2025), Transcranial Magnetic Stimulation

Dla kogo jest terapia TMS ONE-D?

Jednodniowy protokół TMS to rozwiązanie skierowane do:

• pacjentów z depresją lub z zaburzeniami lękowymi,
• pacjentów, którzy nie mogą nie mogą pozwolić sobie na codzienne sesje przez kilka tygodni, oraz osoby poszukujące jednodniowej terapii z efektem narastającym stopniowo,
• osób publicznych ceniących dyskrecję i oszczędność czasu.

SAINT (Stanford Accelerated Intelligent Neuromodulation Therapy) to nowoczesny, spersonalizowany protokół przezczaszkowej stymulacji magnetycznej (TMS), opracowany przez zespół prof. Nolana Williamsa z Brain Stimulation Lab na Uniwersytecie Stanforda w Kalifornii.

Na czym polega terapia SAINT?

SAINT opiera się na intensywnym schemacie stymulacji mózgu: pacjent otrzymuje 50 sesji przez 5 dni (10 sesji dziennie, co 50 minut), co odpowiada aż sześciu standardowym terapiom TMS pod względem liczby impulsów. Jednak to, co naprawdę wyróżnia SAINT, to specjalne urządzenie pozwalające określić dokładną lokalizację miejsca stymulacji. W przeciwieństwie do klasycznych protokołów oryginalny SAINT korzysta z funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI), który pozwala zidentyfikować obszar lewej grzbietowo-bocznej kory przedczołowej (DLPFC) o najsilniejszej antykorelacji z podkorowym obszarem – brzuszną częścią przedniego zakrętu obręczy (ACC). W badaniach klinicznych aż około 80% pacjentów z depresją lekooporną osiągnęło remisję objawów. To jedna z najwyższych odnotowanych skuteczności w leczeniu depresji. W 2022 roku SAINT® Neuromodulation System, opracowany przez firmę Magnus Medical, uzyskał oficjalną zgodę FDA do leczenia depresji opornej na leczenie farmakologiczne. Aktualnie (2026r) oryginalny SAINT dostępny jest wyłącznie w USA.

SAINT w klinice Magwise

W Magwise już od 2020 roku wykonujemy 5-dniową terapię inspirowaną protokołem SAINT, z targetowaniem metodami kraniometrycznymi (bez fMRI), której efektem są już setki zadowolonych pacjentów. Wg naszych wewnętrzznych statystyk aż 70% pacjentów odczuwa poprawę objawową.

Dzieląc się historią naszego pacjenta, pokazujemy jak skuteczna może być terapia TMS. Poznanie perspektywy pacjenta może pomóc rozwiać ewentualne wątpliwości i wesprzeć w podjęciu świadomej decyzji o rozpoczęciu leczenia.

1. Przygotowanie pacjenta Po wizycie kwalifikacyjnej i ustaleniu protokołu leczenia, pacjent zgłasza się na wybrany dzień na rozpoczęcie terapii. W dniu pierwszym, po omówieniu wszystkich szczegółów, rozpoczynamy przygotowania. Pacjent siedzi wygodnie na specjalnym fotelu. Ważne jest zdjęcie przedmiotów magnetycznych tj. metalowe elementy z okolicy głowy i szyi (kolczyki, spinki, inna metalowa biżuteria); osoby z szumami usznymi mają założone zatyczki do uszu.

**2. Wyznaczenie miejsca stymulacji ** Na pierwszej sesji terapeutycznej lekarz prowadzący terapię TMS dokonuje tzw. kalibracji, czyli niezbędnych pomiarów do wyznaczenia miejsca stymulacji.

3. Pomiar progu pobudliwości Poziomu mocy stymulatora jest indywidualnie dostosowywany, aby zapewnić optymalną stymulację.

4. Sesje terapeutyczne Kolejne sesje prowadzone są przez wykwalifikowany personel. Podczas sesji terapeutycznej cewka TMS jest przyłożona do głowy w uprzednio wyznaczonym punkcie; generuje ona serię impulsów magnetycznych, które wyczuwalne są przez pacjenta w postaci delikatnego drgania. Impulsy słyszalne są jako kliknięcia. W trakcie sesji, gdy pacjent siedzi na fotelu, może korzystać z telefonu, pod warunkiem utrzymania odpowiedniej odległości, około 50 cm od głowy.

Pod koniec wizyty pacjent może normalnie wrócić do swoich obowiązków dnia codziennego.

5. Zakończeniu cyklu terapii TMS Po zakończeniu pełnego cyklu terapii TMS odbywa się konsultacja kontrolna, która jest wliczona w cenę leczenia. Podczas tego podumowującego spotkania lekarz może zaproponować dalszy plan terapii, na przykład sesje podtrzymujące, które pomagają utrzymać efekty leczenia. Zazwyczaj odbywają się one raz w miesiącu przez okres sześciu miesięcy. Każda sesja podtrzymująca przebiega w taki sam sposób jak standardowy dzień zabiegowy.

Terapia TMS to bezpieczna i nieinwazyjna metoda leczenia. U części pacjentów mogą wystąpić działania niepożądane - przejściowe, łagodne, takie jak dyskomfort w miejscu stymulacji (wynikający z napięcia mięśni), ból głowy, rzadziej nudności lub uczucie zmęczenia. Objawy te zwykle ustępują w miarę postępu terapii. W bardzo rzadkich przypadkach może wystąpić napad padaczkowy wywołany TMS, choć prawdopodobieństwo jest wyjątkowo niskie - szacowane na mniej niż 0,002% w ogólnej populacji. W przypadku osób uważanych za obarczone wyższym ryzykiem - takich jak osoby z epilepsją w wywiadzie lub wcześniejszymi udarami - prawdopodobieństwo może wynosić od ~0% do 4%. Niemniej jednak takie przypadki są rzadkie, szczególnie gdy przestrzegane są standardy bezpieczeństwa. Należy dodatkowo podkreślić, że w.w. ryzyko odnosi się do izolowanego epizodu napadu, a nie indukcji padaczki.

• Bezpieczna, nieinwazyjna i dobrze tolerowana
  TMS nie wymaga operacji ani działań farmakologicznych – działa zewnętrznie poprzez stymulację magnetyczną określonych obszarów mózgu. Jest to metoda nieinwazyjna i dobrze tolerowana, bez trwałych skutków ubocznych.

• Skuteczność potwierdzona badaniami
  Szczególnie pomocna u osób z depresją lekooporną. Znaczącą poprawę obserwuje się u 50–70% pacjentów.

• Alternatywa dla leków
  Może być stosowana samodzielnie lub wspomagająco – zmniejsza zapotrzebowanie na leki i ich skutki uboczne.
  Więcej o zaletach TMS w porównaniu do farmakoterapii.

• Długoterminowa skuteczność
  Badania pokazują, że u pacjentów responsywnych na terapię TMS w depresji poprawa nastroju i funkcjonowania może utrzymywać się co najmniej 12 miesięcy.

• Działa celowo i selektywnie
  Skierowana na konkretne obszary mózgu, np. korę przedczołową – bez wpływu na cały organizm.

• Poprawa funkcji poznawczych
  Część pacjentów zgłasza poprawę koncentracji, nastroju i jakości snu.

• Szybki powrót do codzienności
  Zabieg trwa około 20–40 minut i nie wymaga okresu rekonwalescencji – można od razu wrócić do pracy czy innych obowiązków.

• Kompatybilność z innymi terapiami
  TMS dobrze uzupełnia i wzmacnia inne działania terapeutyczne, tj. psychoterapia, rehabilitacja czy leczenie farmakologiczne.

Terapia TMS a Elektrowstrząsy (ECT) vs Stymulacja nerwu błędnego (VNS)

Metody neuromodulacji różnią się między sobą. Poniżej przedstawiamy, jak terapia TMS różni się od terapii elektrowstrząsami (ECT, ang. electroconvulsive therapy), i od stymulacji nerwu błędnego (VNS).

Terapia TMS a Elektrowstrząsy (ECT)

W przeciwieństwie do terapii elektrowstrząsowej (ECT), przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS) nie wymaga hospitalizacji ani znieczulenia ogólnego, a także nie wiąże się z okresem rekonwalescencji. TMS jest metodą nieinwazyjną, bezpieczną i dobrze tolerowaną – nie powoduje powikłań sercowo-naczyniowych, oddechowych ani zaburzeń poznawczych, tj. może się to zdarzyć w elektrowstrząsach.

Dwie te metody różnią się także mechanizmem działania: TMS wykorzystuje impulsy magnetyczne do stopniowej i celowanej modulacji aktywności wybranych obszarów mózgu, natomiast ECT działa poprzez wywołanie uogólnionego napadu drgawkowego za pomocą impulsów elektrycznych.

Terapia TMS a Stymulacja nerwu błędnego (VNS)

Zarówno TMS (przezczaszkowa stymulacja magnetyczna), jak i VNS to metody neuromodulacji stosowane w leczeniu depresji, jednak różnią się istotnie. Zatwierdzona przez FDA metoda VNS w leczeniu depresji wymaga zabiegu chirurgicznego - implantacji urządzenia i działa pośrednio – poprzez nerw błędny. Natomiast TMS to nieinwazyjna procedura ambulatoryjna, dzięki temu TMS wiąże się z mniejszym ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych.

ul. Siedmiogrodzka 9, 01-204 Warszawa tel. 662 277 477 mail: [email protected]

Terapia TMS w domu pacjenta. Zadzwoń: +48 660 771 611 Po raz pierwszy w Polsce, oprócz terapii w gabinecie, oferujemy terapię TMS w prywatnej przestrzeni pacjenta.

ul. Blankowa 53b, 58-316 Wałbrzych tel. 795 025 045 [email protected]