Trening uważności dla dzieci. Czym jest mindfulness i jak wspiera rozwój emocjonalny dziecka?

Minduflness, czyli inaczej uważność w życiu dziecka to stan, który wprowadzony w codzienność może przynieść niesamowity pozytywny wpływ na doborstan i nawet przyszłość dziecka. Uważność (mindsulness) to zdolność, nabywana poprzez trening, do wprowadzenia się w stan zwiększonego spokoju przy jednoczesnym większym kontaktem z tu i teraz, otaczającą dziecka rzeczywistością, dzięki czemu dziecko łatwiej sobie radzi ze stresem, emocjami, jest bardziej świadome własnych potrzeb.

Dziecko uczy się obserwować sygnały z własnego ciała, rozpoznawać myśli oraz nazywać uczucia płynące z własnych emocji. Uważność wspiera rozwój emocjonalny, pomagając dziecku lepiej reagować na stres, zmiany i relacje z innymi. Dzięki temu łatwiej radzi sobie z codziennymi wyzwaniam, łatwiej znajduje wewnętrzny spokóji i trudne emocje nie są już tak przytłaczające. ``

Na czym polega trening uważności dla dzieci?

Trening uważności dla dzieci polega na uczeniu ich świadomego kierowania uwagi na bieżące doświadczenie: na ciało, oddech, myśli, emocje i bodźce zmysłowe, bez oceniania ich jako dobre lub złe. Trening prowadzi się w formie prostych, krótkich ćwiczen dostosowanych do wieku i etapu rozwoju. Mogą to być zabawy ruchowe, skipienie uwagi na doznaniach z ciała - proste ćwiczenia sensoryczne, proste ćwiczenia oddechowe, u czy krótkie momenty zatrzymania uwagi.

Jak zacząć trening uważności z dzieckiem? Poniżej podajemy przykładowe ćwiczenia, które można wykonać domu.

Przykładowe ćwiczenia uważności dla dzieci w domu i w szkole

W nauce uważności można wykorzystać elementty zabawy.

Zabawa w zmysły Spider-Mana

Wykorzystanie elementu zabawy jako kolejny krok w nauczaniu dzieci, jak pozostać obecnym (w szczeólnosci chłopcow).

Naucz swoje dzieci, aby włączały swoje „zmysły Spider-Mana”, czyli super wyostrzone zmysły węchu, wzroku, słuchu, smaku i dotyku, których Spider-man używa, aby obserwować otaczajacy go świat. Zachęci to je do zatrzymania się i skupienia uwagi na danej chwili na informacjach przekazywanych przez zmysły.

Jest to klasyczne ćwiczenie uważności, które zachęca do obserwacji i ciekawości. Może ono poprawić koncentrację i poczucie bezpieczeństwa.

Ćwiczenie ze słoikiem oraz ćwiczenia oddechowe

Ćwiczenie ze słoikiem pomaga dzieciom zrozumieeć, jak silne emocje mogą przejmować kontrolę nad myśleniem oraz jak można się uspokoić, gdy emocje stają się przytłaczające.

Do przezroczystego słoika nalej prawie pełen słoik wody, dodaj dużą łyżkę kleju z brokatem, a następnie zakręć słoik i potrząśnij nim. Wyjaśnij dziecku, że wirujacy brokat jest jak myśli pojawiające się wtedy, gdy jesteśmy zestresowani,lub źli. Kiedy wirują, trudno jest myśleć jasno i łatwiej popełniać nierozsądne decyzje. Następnie odstaw słoik i poproś dziecko, aby chwilę obserwowało, co się dzieje z brokatem, jak powoli opada, a woda staje się coraz bardziej przejrzysta. Wytłumacz, że umysł działa podobnie. Kieddy zatrzymamy się (np. przez spokojne oddechy), myśli się uspokajają i łatwiej zobaczyć sytuację wyraźniej.

Regularna praktyka uczy, jak rozpoznawać trudne emocje, radzić sobie z natłokiem myśli, emocji i reagować na nie w bardziej świadomy sposób. Z czasem dziecko potrafi lepiej samo regulować napięcie i odnajdywać wewnętrzny spokój, bez koniecznej interwencji dorosłego.

H2: Kiedy i od jakiego wieku zacząć trening uważności mindfulness u dzieci?

Trening uważności mindulness u dzieci można wprowadzać nawet już od najmłodszych lat, nawet od 4 - 5 roku życia. W tym wieku ćwiczenia mają formę zabawy i krótkich aktywności ruchowych. Starsze dzieci i nastolatki mogą korzystać z bardziej złożynych ćwiczeń.

Najlepiej trening uważności mindfulness u dzieci zacząć od krótkich, codziennych momentów - chwili ciszy, wspólnego prowadzonego z rodzicem spokojnego oddechu i rozmowy o tym, co dziecko czuje w danym momencie (jakie emocje mu towarzyszą).

Korzyści z treningu uważności dla dzieci

Korzyści z treningu uważności dla dzieci potiwerdzone są licznymi badaniami naukowymi,. m.in.

• Łagodzenie skutków psychicznych znęcania się (Źródło: 1.);
• Poprawa zdrowia psychicznego i dobrego samopoczucia (Źródło: 1.);
• Poprawa snu i zachowania u dzieci z ADHD (Źródło 2);
• Zmniejszanie problemów z koncentracją uwagi (Źródło 2);

Źródło: 1:

• Zhou, Zong-Kui & Liu, Qing-Qi & Niu, Geng-Feng & Sun, Xiao-Jun & Fan, Cui-Ying. (2017). Bullying victimization and depression in Chinese children: A moderated mediation model of resilience and mindfulness. Personality and Individual Differences. 104. 137-142. 10.1016/j.paid.2016.07.040.

Źródło: 2:

• Zaccari, V., Santonastaso, O., Mandolesi, L., De Crescenzo, F., Foti, F., Crescentini, C., Fabbro, F., Vicari, S., Curcio, G., & Menghini, D. (2022). Clinical application of mindfulness-oriented meditation in children with ADHD: A preliminary study on sleep and behavioral problems. Psychology & Health, 37(5), 563–579. https://doi.org/10.1080/08870446.2021.1892110

Pamiętajmy, że wiele trudności ze zdrowiem psychicznym w wieku dorosłym ma swoje źródło w dzieciństwie. Nie zawsze konieczne jest wystąpienie intensywnej traumy, ale skumulowany efekt wielu czynników stresowych, tj. np. rozwód rodziców, przeprowadzki, czy nawet bycie nielubianym w klasie. Możemy zapobiec poważnym problemom w przyszłości dziecka, tj. depresja,, uzależnienia, dbając o jego autoregulację w wieku dziecięcym. Jest to inwestycja w przyszłość dziecka i jego dobrostan w wieku dorosłym.

Opórcz pozytywnych efektów w życiu dorosłym, u dzieci ćwiczących mindulness odnotowuje się realne pozytywne efekty nacodzień, tj. lepsza zdolność koncentracji, mniej napadów złości, więcej skupienia i spokoju na co dzień, lepsze radzenie sobie ze stresem i silnymi emocjami, takimi jak złość czy frustracja, co prowadzi do lepszych wyników w nauce, silniejszych umiejętności społecznych, zwiększonej samooceny i ogólnego lepszego samopoczucia

W momencie, kiedy rodzic wprowadza elementy treningu mindfulness u dzieci, uzyskuje realne korzyści również dla siebie samego. Uczymy się lepiej regulować emocje razem z dzieckiem i uzyskujemy więc swoego spokoju - bo spokój i dobrostan dziecka wpływa pozytywnie również na dobrostan rodziców.

Mity i obawy dotyczące mindfulness u dzieci

Trening mindfulness staje się coraz bardziej popularny, a w raz z tym, pojawiaja się pewne mity i a dla osób nowych również obawy. Jednym z częstych mitów jest przekonanie, że mindfulness jest zbyt trudne lub zbyt wymagające dla młych dzieci. W rzeczywistości trening uważności jest elastyczny i można dopasować formę ćwiczen również dla 4 - 5 latków. Ćwiczenia nie wymagają od małego dziecka długiego siedzenia w ciszy ani idealnego skupienia.Inna obawa dotyczy tego, że dzieci będą „zamykać się w sobie”. Jest wręcz przeciwnie, mindfulness pomaga dzieciom lepiej rozumieć swojego emocje, wyrażać je i komunikować swoje potrzeby, co pozytywnie wpływa na relacje.

Trening uważności dla dzieci w Magwise

W Centrum Medycznym Magwise trening uważności dla dzieci i dorosłych prowadzony jest przez certyfikowanego specjalistę w bezpiecznej, przyjaznej atmosferze, z uwzględnieniem wieku i indywidualnych potrzeb dziecka. Wprowadzane są m.in. ćwiczenia oddechowe. W trakcie zajęć, dzieci nabywają praktycznych umiejętności, tj. kontrola oddechowowa, rozpoznawanie swojego stanu w ciele, emocji.

Rodzice mogą otrzymać także wskazówki, jak kontynuować trening uważności w domu i jak wspierać dziecko w codziennym rozwijaniu zdolność koncentracji oraz świadomości własnego ciała i własnych emocji.

Terapeuta prowadzący treningi mindulness ma doświadczenie pracy z różnymi grupami wiekowymi, a jego kwalifikacje potwierdzone są przez zdobyte certyfikacje.

Źródła:

• https://childmind.org/article/the-power-of-mindfulness/
• https://www.calm.com/blog/mindfulness-for-kids
• https://www.mindful.org/mindfulness-for-kids/
• https://positivepsychology.com/mindfulness-for-children-kids-activities/
• https://www.childrenscolorado.org/doctors-and-departments/departments/psych/mental-health-professional-resources/primary-care-articles/mindfulness/
• https://psycnet.apa.org/record/2021-25747-001